Ongerijmde wereld van Jacques Bal

In het midden op het schots en scheef gelegde tegelpatroon van een pilaar hangt een schilderij. Het lijkt scheef te hangen en toch hangt het recht. Over het midden van het witte papier is een schuine streep getrokken. En ongeveer midden van de streep, aan beiden kanten van de streep zijn uitwaaierende streepjes.

kopie-250-van-expo-trimanan-045.jpg

Aan een drukke straat in Hengelo ligt het informatiecentrum Trimaran, een instelling die uitgebreid informeert over psychiatrische ziektebeelden. Er staan tafeltjes met stoelen en er is een bar. Ik kijk door het raam naar buiten. Aan de overkant van de straat zit een ietwat gezette jonge vrouw met blauwe broek en jas op een muurtje, terwijl een speelse tekkel tegen haar aan springt. Ze blijft rustig zitten.
Een kleine vrachtwagen rijdt en stopt naast haar. Op de zijkant afbeeldingen van groen gras en een kleurige vlinder met de woorden: ‘Wij zijn natuurlijk onderweg’ en ‘Deze auto rijdt op aardgas’.

kopie-250van-expo-trimanan-040.jpg 

De omgeving is een combinatie van café en huiskamer. Links is één en al raam, waar voorbij het verkeer af en aan raast. Hier kunnen mensen zitten en koffie drinken en praten. Op de tekeningen tegen de muren zit glas, waarin het verkeer buiten wordt weerspiegeld. Het is niet echt een ideale kunstruimte, maar ik kom voor de tekeningen. En vreemd is, wat op het eerste gezicht ongerijmd leek, krijgt later een toevoegende waarde.

In een prachtig fotoboek ‘Hengelose kunstenaars in beeld’, dat in 2003 is uitgebracht door fotograaf Robert Muurlink, staat ook Jacques Bal. De foto is van onderen genomen, de achtergrond is een blinde muur, Jacques heeft een opengeslagen tekenblok in zijn handen met een tekening van een man wiens schedel is opgelicht en waaruit vreemde tekens uitkomen.

kopie-240van-expo-trimanan-055.jpg  foto: Robert Muurlink

Potlood, kleurpotloden, stift en wit papier. Op het papier een met liniaal getrokken kader. Soms wordt er binnen het kader getekend, soms er buiten. Alsof er in al dat onbeperkte wit een beperking moet worden aangebracht; dáár kun je tekenen. Een getekend hoofd met ornamenten buiten het hoofd, op de volgende tekening zijn de ornamenten binnen het hoofd.

kopie-210van-expo-trimanan-019.jpg   kopie-210van-expo-trimanan-016.jpg

Kruisende wegen door het landschap naar de horizon, het einde, maar tegelijk oneindig. Grote zwarte blokken, her en der verspreid, titel: Horizontofiel. Zwierige krullen, maar dan vage strepen, er half overheen. Een zwart kader, ook buiten het kader; zee, wolken en een reuzenslang golvend door het water en twee tentakels die als tennisrackets uit het water met een bal spelen. Landschappen, soms een stad, vaak zo surrealistisch dat het innerlijke landschappen worden. Een trap, meerdere ruimten, als een koker, titel: Silence is the answer. Een andere tekening; het minimale en het maximale, er lijkt geen verschil te zijn. Een stukje huid kan ook een enorme plattegrond zijn.

kopie-200van-expo-trimanan-031.jpg kopie-200van-expo-trimanan-026.jpg kopie-200van-expo-trimanan-046.jpg

Onder zijn tekeningen en schilderijen staat zijn naam, geschreven tussen schoolschriftstreepjes, alsof hij moeite heeft met recht schrijven en als vorm van ordening wordt dit in zijn kunst als beeld-element gebruikt.

kopie-200van-expo-trimanan-052.jpg   kopie-200van-expo-trimanan-027.jpg

Jezelf stil zetten en je verdiepen in andermans ritme. Misschien ís dat de kunst van kunst kijken. Soms kom je plotsklaps in een ander ritme, alsof de kunstenaar een luik in je innerlijk opent naar een andere ervaringswereld.

Expositie Jacques Bal tot 1 april
Trimaran, Deldenerstraat 9 Hengelo (o)
ma t/m do: 10.00 - 16.00 en vrij: 10.00 - 14.00

Reageer